01Programın mantığı
Bu bir okul müfredatı değil, bir çıraklık programı. Okulda önce her şey öğrenilir, sonra üretim yapılır. Çıraklıkta üretimin içinde öğrenilir.
12 ay ve haftada 22 saat, yaklaşık 1.150 saat eder. Bu süre bir insanı "her şeyi bilen yazılımcı" yapmaya yetmez; kimse de yettiğini söylememeli. Yettiği şey şu: dar ama sağlam bir hatta, gerçekten iş teslim edebilen bir junior geliştirici. Müfredat bu hedefe göre budandı — genişlik değil, derinlik seçildi.
Beş temel ilke
- Şeritler paralel akar, sıralı değil. Matematik bitmeden koda geçilmez diye bir kural yok. İkisi de ilk günden son güne kadar akar.
- Altıncı ay eşiktir. O tarihte teslim edebilir olman gerektiği için ilk beş ay buna göre kurgulandı: HTML/CSS erken giriyor, teori sıkıştırılıyor.
- Hedef genel yazılımcılık değil, KobiZeka hattı. Python ile mantık kurulur, sonra PHP + MariaDB + vanilla JS + PWA hattına geçilir.
- Analitik düşünme ve proje yönetimi çapraz şerittir. Faz değil, alışkanlık. 1. haftadan itibaren her işin içine gömülü akarlar ve ikisi de ölçülür.
- Diploma yerine kanıt. Portföy ve günce süsleme değil, tek kredi kaynağın. İkisi de birinci haftada açılır.
- Yapay zekâ önce yasak, sonra araç. İlk 6 ay AI'sız kod yazılır. Sonrasında AI kullanılır ama üreten değil, denetlenen taraf olarak.
12 aya sığmayanlar
Dürüst olmak gerekirse şunlar bu programın dışında kalıyor: derinlemesine algoritma ve veri yapıları, tasarım desenleri, mimari tasarım, ileri matematik (lineer cebir, türev), mobil geliştirme, DevOps. Bunlar 12. aydan sonra, işin içinde öğrenilecek konular. Müfredat bunları bildiğini iddia etmiyor.
02Teslim merdiveni
"İş teslim etmek" 6. ayda ve 12. ayda aynı şey değil. Beklentinin her aşamada ne olduğu baştan yazılı.
| Dönem | Teslim edebildiğin iş | Denetim düzeyi |
|---|
| 6–8. ay | Statik sayfa üretimi, mevcut sitelerde içerik ve düzen düzeltmeleri, katalog veri girişleri, görsel optimizasyonu | Her iş teslim öncesi kontrol edilir |
| 8–10. ay | Tek sayfalık kurumsal site uçtan uca, form işleme, basit veritabanı kaydı | Kod incelemesi zorunlu, düzeltme normal |
| 10–12. ay | Mevcut ürünlerde küçük özellik ve hata düzeltmeleri; bir müşteri sitesinin bir modülü | Pull request incelemesi; küçük düzeltmeler |
03Haftalık ritim
Ritmin kendisi müfredatın yarısıdır — düzensiz çalışan biri 12 ayda buraya varamaz.
0–6. ay · haftada ~22 saat
| Şerit | Süre | Ne zaman | İçerik |
|---|
| Matematik | 5 × 1 sa | Her sabah, sabit | Kendi seviyesinden ilerleyen matematik. Gün başlangıcı, ısınma. |
| Kod | 5 × 2 sa | Sabah | Asıl blok. Alıştırma değil, proje üzerinde çalışma. |
| Teori | 3 sa | Salı + Perşembe | Ders videosu, kitap, dokümantasyon. Not tutarak. |
| İngilizce | 5 × 30 dk | Gün sonu | Teknik okuma — dokümantasyon, hata mesajı, blog yazısı. |
| Zihin | 3 × 30 dk | Pzt / Çar / Cum | Satranç. Analiz ederek, sadece oynayarak değil. |
| Yayın | 1 sa | Cuma kapanış | Hafta güncesi; iki haftada bir kod örneği. Tahmin defteri ve "neyi yanlış varsaydım" notu bu saatte güncellenir. |
6. aydan sonra · ekiple çalışanlar için ~30 saat
2 tam gün tek başına 16 saat demek — 22 saatlik bütçenin neredeyse tamamı. Ekibe girdiğin an ya öğrenme şeridi ölür ya da toplam süre artar. Doğrusu ikincisi:
| Blok | Süre | İçerik |
|---|
| Ekip günleri | 2 gün · 16 sa | 10 sa üretim + 4 sa eşli programlama ve kod incelemesi + 2 sa planlama |
| Matematik | 5 sa | Solo günlerde, sabahları — hiç kesilmez |
| Kendi projen | 4 sa | Portföy işi. Müşteri işi bunun yerine geçmez. |
| Teori | 2 sa | Müfredatın o ayki konusu |
| İngilizce + Zihin | 3 sa | Okuma ve satranç, aynı ritimde |
Esnek pakette
Ekip günleri yok; haftalık 22 saatlik ritim 12 ay boyunca aynı devam eder. Ekip günlerinin yerini haftalık birebir mentörlük ve kendi belirlediğin uygulama projeleri alır.
Cuma kapanışı
Her cuma 30 dakikalık mentör görüşmesi: haftanın çıktısı gösterilir, takıldığın üç şey konuşulur, gelecek haftanın hedefi yazılır. Bu görüşme iptal edilmez.
04Fazlar
Beş faz. Her fazın sonunda yazılı bir geçme kriteri var; karşılanmıyorsa faz uzatılır, atlanmaz.
Faz 0 · 0–1. ay
Kurulum
Amaç öğretmek değil, zemin kurmak. Bu ay bittiğinde ortam hazır ve alışkanlıklar başlamış olmalı.
- Klavye hakimiyeti — on parmak, günde 15 dk, hedef 45+ WPM
- Dosya sistemi mantığı; komut satırı (cd, ls, mkdir, cp, mv, grep)
- Git ve GitHub — commit, branch, push, pull. Ezber değil, günlük alışkanlık
- Markdown ve not tutma sistemi
- İngilizce seviye tespiti; günlük okuma rutini
- Kişisel günce + portföy sitesi (ilk hafta, statik HTML, canlıda)
Geçme kriteriKendi eliyle kurduğu, yayında olan bir sayfası var; içeriğini Git üzerinden güncelleyebiliyor ve en az 4 günce yazısı yazmış.
Faz 1 · 1–4. ay
Mantık — Python ve makinenin içi
Programın en kritik dönemi. Burada kurulan alışkanlık 12 ay boyunca taşınıyor. 12 aylık programda bu faza ayrılan süre kısa, o yüzden tempo yüksek.
Python
- Değişken, tip, operatör, koşul, döngü
- Fonksiyonlar; parametre, dönüş değeri, kapsam
- Veri yapıları: liste, sözlük, küme, demet — hangisi ne zaman
- Dosya okuma/yazma; CSV, JSON
- Hata yönetimi ve hata mesajı okuma — ayrı ve zorunlu bir beceri
- Modüller, standart kütüphane,
pip, sanal ortam
requests ile API çağırma
Bilgisayar nasıl çalışır
- İkilik sayı sistemi, bit/byte, karakter kodlama (UTF-8 ve Türkçe karakter meselesi)
- CPU, RAM, disk arasındaki iş bölümü
- Derleme ve yorumlama farkı; Python kodu çalışırken ne oluyor
- İşletim sistemi, süreç, dosya sistemi
Kaynaklar
- CS50P — Python için, uçtan uca
- Harvard CS50 ilk üç hafta — bilgisayarın içi için
- BTK Akademi Python (Türkçe destek kaynağı)
- Project Euler — matematik ve kod şeridini birleştiren problemler
Projeler
- Komut satırı hesap makinesi ve birim çevirici
- CSV'den rapor üreten araç
- Bir API'den veri çekip özet çıkaran betik
- Klasördeki dosyaları türüne göre ayıran düzenleyici
Geçme kriteriDaha önce görmediği orta zorlukta bir problemi 150–200 satırlık çalışan bir Python programına, yardım almadan ve AI kullanmadan dönüştürebiliyor. Hata aldığında ilk hamlesi soru sormak değil, hata mesajını okumak.
Faz 2 · 4–6. ay
Teslim edilebilirlik
Bu iki ayın tek amacı var: 6. ayın ilk gününde teslim edebileceğin bir beceri seti. Dar ama sağlam.
- HTML — semantik etiketler, form yapısı, erişilebilirlik temelleri
- CSS — kutu modeli, Flexbox, Grid, responsive tasarım, CSS değişkenleri
- Görsel işleme: boyutlandırma, sıkıştırma, WebP, doğru format seçimi
- KobiZeka marka standartları: navy/mavi palet, Outfit, sayfa yapısı kuralları
- Mevcut bir sitenin HTML'ini okuyup istenen değişikliği yapma
- FTP/SSH ile dosya yükleme; canlı ortamda çalışma disiplini
- İş teslim etiketi: neyi ne zaman teslim ettiğini yazma, geri bildirim alma
Geçme kriteriKendisine verilen bir tasarımı ya da içeriği, mobil uyumlu ve marka standardına uygun bir statik sayfaya çevirip yayına alabiliyor. Bu kriter karşılanmadan ekip günleri başlamaz.
Faz 3 · 6–10. ay · ekip günleri başlar
Web hattı
Ekip yolundaysan artık haftada 2 tam gün ekiptesin. Öğrendiğin her yeni şey aynı hafta gerçek bir işe dokunuyor — öğrenme hızını ikiye katlayan tek şey budur.
Ön yüz
- JavaScript — DOM, olaylar,
fetch, async/await, JSON
- PWA temelleri: manifest, service worker, çevrimdışı çalışma
Arka yüz ve veri
- PHP temelleri; form işleme, oturum, güvenli girdi doğrulama
- SQL: SELECT, JOIN, GROUP BY, indeks mantığı
- Veri modelleme — normalizasyon, birincil/yabancı anahtar, ilişki kurma
- MariaDB pratiği; yedekleme ve geri yükleme
Network ve sistem
- HTTP/HTTPS, istek-yanıt döngüsü, durum kodları, header'lar
- DNS, alan adı, A/CNAME/MX kayıtları
- TCP/IP temeli; port kavramı; TLS sertifikası ne yapar
- cPanel, log okuma, sunucuda hata izleme
Geçme kriteriVeritabanına bağlı, formu çalışan, sunucuya kendisi kurmuş olduğu bir web uygulamasını uçtan uca teslim edebiliyor. Bir sayfa açılmadığında nereye bakacağını biliyor: tarayıcı konsolu mu, sunucu logu mu, DNS mi.
Faz 4 · 10–12. ay
Üretim ve bitirme
Odak kod yazmaktan kod okumaya kayıyor. Bir yazılımcının işinin çoğu budur ve genelde hiç öğretilmez.
- Mevcut bir kod tabanını okuma, izini sürme, haritasını çıkarma
- Git akışı: branch stratejisi, pull request, çakışma çözme
- Code review alma ve verme
- Debugging disiplini: hipotez kur, daralt, doğrula
- Güvenlik: SQL injection, XSS, CSRF, dosya yükleme açıkları
- Performans: yavaş sorgu, gereksiz istek, görsel optimizasyonu
- İş kırılımı, süre tahmini, dokümantasyon ve teslim
Yapay zekâ kuralı devreye girer
- AI ile kod yazma serbest — ama üreten değil, denetleyen taraf olarak
- Kural: AI'nın ürettiği hiçbir satır, satır satır açıklayamadan commit edilmez
Bitirme projesi
- Gerçek bir modül, uçtan uca: analiz, tasarım, kod, test, deploy, doküman
- 20 dakikalık sunum: ne yaptı, neden böyle yaptı, neyi farklı yapardı
Geçme kriteriBir işi baştan sona sahiplenebiliyor: planlayabiliyor, yazabiliyor, yayına alabiliyor ve teslim edebiliyor. Ekip yolunda işe alım değerlendirmesi bu projeye bakılarak yapılır.
05Çapraz şeritler: analitik düşünme ve proje yönetimi
Programın omurgası bu iki başlık. İkisi de faz değil — 1. haftadan 52. haftaya kadar her haftanın içinde akar, çünkü ders olarak anlatılıp öğrenilebilecek şeyler değiller.
Analitik düşünme yetisi
Günlük pratikler
- Yazılı parçalama: hiçbir göreve doğrudan kod yazarak başlanmaz. Önce problem, defterde adımlara bölünür. Adımlar bölünemiyorsa problem henüz anlaşılmamıştır.
- Hipotez-daraltma: hata ayıklarken rastgele deneme yapılmaz. "Bence sorun burada, çünkü şu" denir, test edilir, eleme yapılır. Debugging'in tamamı budur.
- 45 dakika kuralı: takıldığında 45 dakika kendi başına uğraşır. Süre dolunca sorar — inat etmez. İki uç da (hemen sormak ve saatlerce takılmak) aynı derecede zararlı.
- Matematik → kod köprüsü: öğrenilen her matematik konusu o hafta koda çevrilir. Soyut kalan konu unutulur.
- Satranç analizi: haftada üç kez 30 dakika. Oyun bittikten sonra iki dakika: hangi hamle yanlıştı, o an ne düşünüyordum? Bu, kendi düşünce sürecini gözlemleme alıştırmasıdır.
Haftalık çıktı
Her cuma tek satırlık bir not: "Bu hafta neyi yanlış varsaydım?" Bu notlar birikince kendi düşünme kalıplarının haritası çıkar — hangi tür hataya eğilimli olduğunu görürsün. 12 ayda ~50 kayıt.
Proje yönetme kabiliyeti
Günlük pratikler
- Tahmin defteri: her işe başlamadan önce "bu kaç saat sürer" yazılır. İş bitince gerçekleşen süre yanına eklenir. Hiçbir yorum yapılmaz, sadece kayıt tutulur.
- İş kırılımı: 4 saatten uzun görünen hiçbir iş tek parça bırakılmaz. Tahmin edilemiyorsa henüz yeterince bölünmemiştir.
- "Bitti" tanımı: işe başlamadan önce neyin teslim sayılacağı yazılır. Bu yazılmazsa iş hiç bitmez, sadece bir noktada bırakılır.
- Kapsam yönetimi: "bir de şunu ekleyelim" geldiğinde ne yapılacağı. Reddetmek değil, yeniden fiyatlamak ve süreyi güncellemek.
- Toplantı disiplini: öncesinde gündem, sonrasında üç maddelik özet. Ekip toplantılarına 6. aydan itibaren bu disiplinle katılır.
- Müşteri dili: teknik olmayan birine teknik bir durumu anlatma pratiği. "Veritabanı indeksi yok" değil, "sayfa yavaş çünkü sistem her seferinde tüm listeyi tarıyor".
Aylık çıktı
Tahmin defterindeki sapma oranı ayda bir hesaplanır: tahmin edilen süre ile gerçekleşen sürenin farkı. İlk aylarda %100'ün üzerinde sapma normaldir; 12. ayda %30'un altına inmesi hedeflenir. 12 ayda ~100 tahmin kaydı birikir.
Neden bu ikisi ölçülüyor?
Bir junior geliştirici işe alınırken sorulan asıl soru "ne biliyor" değil, "verdiği söze güvenilir mi" olur. Üç gün dediği iş üç günde bitiyor mu, takıldığında ne yapıyor, bir problemi kendi başına parçalayabiliyor mu. Bunlar iddia edilmesi kolay, kanıtlanması zor şeylerdir. Tahmin defteri ve haftalık varsayım notları tam olarak bu kanıtı üretir — ve programın sonunda profilde bunlar durur.
06Matematik şeridi
Ortaokul 1'den başlar, programın son gününe kadar durmaz. Amaç sınav değil, soyut düşünme kası. 12 ayda lise 10 seviyesine kadar gidilir; ileri matematik programın dışında.
| Dönem | Seviye | Konular | Kod bağlantısı |
|---|
| 1–4. ay | Ortaokul 5–8 | Kesirler, oran-orantı, yüzde, üslü sayılar, cebirsel ifadeler, birinci dereceden denklem, temel geometri | Değişken ve formül kavramı; ilk döngü alıştırmaları |
| 4–8. ay | Lise 9 | Kümeler, mantık ve önermeler, fonksiyon kavramı, denklem ve eşitsizlikler, sayma temelleri | Mantık şart ifadelerine, fonksiyon doğrudan koda dönüşür |
| 8–12. ay | Lise 10 + ayrık giriş | Permütasyon-kombinasyon, olasılık, temel istatistik, modüler aritmetik, basit graf kavramı | Veri özetleme, raporlama, algoritma sezgisi |
Kaynak ve yöntem
Khan Academy Türkçe ortaokul–lise aralığını uçtan uca kapsıyor ve ücretsiz; omurga olarak bu kullanılır. Yöntem şu: her konu bittiğinde o konu koda çevrilir — olasılık öğrendiği hafta zar simülasyonu yazar, modüler aritmetik öğrendiği hafta basit bir şifreleme yazar. Matematik ile kod arasında köprü kurulmazsa matematik şeridi ilk zorlukta terk edilir.
07Portföy, günce ve satranç
Kişisel site — birinci haftada açılır
Diploma olmayacağı için bu site diplomanın yerini alacak. Üç bölümü var:
- Günce — haftada bir yazı, her cuma. Bu hafta ne öğrendim, nerede takıldım, nasıl çözdüm. Uzun olmasına gerek yok; düzenli olması gerekiyor. 12 ayda ~50 yazı eder.
- Portföy — iki haftada bir yayımlanan kod örneği. Sadece link değil: ne yaptığı, neden öyle yaptığı, neyi farklı yapabileceği yazılı.
- CV — tek sayfa, sürekli güncellenen. Faz geçtikçe yetkinlikler eklenir.
Sitenin kendisi de portföyün parçası: Faz 0'da statik HTML kurulur, Faz 3'te veritabanlı hale gelir. Program ilerledikçe site de birlikte büyür.
Yazıların yarısı Türkçe, yarısı İngilizce olsun. İngilizce yazmak, İngilizce okumaktan daha hızlı öğretir.
Önemli: müşteri işi portföyün yerine geçmez. Ekip günlerinde yapılan işler şirketin; portföyde kendi projeleri durur.
Uluslararası sertifikalar
Program boyunca, işbirliği içinde olunan uluslararası sertifika programlarına katılım sağlanır. Bunlar KobiZeka'nın verdiği belgeler değil; bağımsız kurumların, dünyanın her yerinde tanınan ve doğrulanabilen sertifikalarıdır. Diploma olmadığı için portföy ve günceyle birlikte en somut üçüncü kanıt bunlardır. Hangi sertifikalara ne zaman girileceği, çırağın seviyesine ve faz ilerleyişine göre belirlenir.
Satranç
Haftada üç kez 30 dakika. Sadece oynamak yeterli değil — her oyunun ardından iki dakika analiz: nerede yanlış hamle yapıldı, neden yapıldı. Bu, debugging'in aynısıdır. Puan hedefi konmaz.
08Değerlendirme ve kırmızı çizgiler
Ölçme
- Haftalık: cuma görüşmesi — çıktı gösterilir, hedef yazılır
- Aylık: bir sayfalık özdeğerlendirme — neyi yapabiliyorum, neyi yapamıyorum
- Faz sonu: yazılı geçme kriteri üzerinden uygulamalı sınav. Karşılanmıyorsa faz 2–4 hafta uzatılır, atlanmaz.
- 12. ay: bitirme projesi + sunum
Kırmızı çizgiler
- İlk 6 ay kod yazarken yapay zekâ kullanılmaz. Bu kural esnetilirse program çöker — kendi kafasıyla problem çözme kası hiç kurulmaz.
- Anlamadığı kod commit edilmez. Kaynağı ne olursa olsun.
- Ekip günleri öğrenme şeridini yutmaz. Matematik ve kendi projesi ekip günü bahanesiyle iptal edilmez.
- Cuma görüşmesi ertelenmez. İki hafta üst üste kaçırılırsa program durur ve konuşulur.
- Günce yazısı atlanmaz. Yazacak bir şey bulamadığı hafta, o haftanın kendisi sorunludur.
- Takıldığında 45 dakika kendi başına uğraşmadan soru sorulmaz — ama 45 dakikadan sonra da inat edilmez.
09Özet takvim
| Ay | Faz | Ana odak | Çıktı |
|---|
| 0–1 | Kurulum | Ortam, Git, klavye, günce | Yayında kişisel site |
| 1–4 | Mantık | Python, bilgisayarın içi, matematik | Bağımsız yazılmış araç |
| 4–6 | Teslim edilebilirlik | HTML/CSS, marka standardı, yayına alma | Ekibe giriş yeterliliği |
| 6–10 | Web hattı | JS, PHP, MariaDB, network · ekip günleri | Uçtan uca web uygulaması |
| 10–12 | Üretim | Kod okuma, güvenlik, AI disiplini | Bitirme projesi |
